Dolaylı Anlatım



Daha önce, sanattan faydalanma konusunda işlenen dolaylı anlatım yöntemi, sadece piyes, yarışma ve bilmeceye özgü değildir; konuları direkt bir şekilde söylememek ve ilahi buyrukları  kıssa ve örnek kalıbında belirtmek suretiyle de konuşmada bu yöntemden yararlanmak mümkündür. Veya bir grubu muhatap karar kılıp diğer bir grubun işitmesini amaçlamak; yani “kızım sana söylüyorum gelinim sen duy” yöntemini kullanmak mümkündür; İmam Sadık (a.s)’ın deyişiyle Kur’an bu şekilde nazil olmuştur ve her ne kadar Kur’an’ın hitapları peygambere olsa da gerçekte hitap müminleredir.

“Kur’an, şu Arap özdeyişi şekliyle nazil olmuştur: “Sana söylüyorum ama ey komşu sen dinle.”[1]

İmam Sadık (a.s), bir başka hadiste şöyle buyuruyor:

Allah azze ve celle her nerede peygamberine sitem etmişse, maksadı başkalarıdır. Allah’ın İsra suresinin 74. ayetindeki “Eğer biz seni sağlamlaştırmasaydık, andolsun, onlara az bir şey (de olsa) eğilim gösterecektin.” buyruğu buna bir örnektir.[2]

Allah, bir başka yerde Hz. İsa (a.s)’a hitap etmektedir:

“Ey Meryem oğlu İsa, insanlara, beni ve annemi Allah’ı bırakarak iki ilah edinin, diye sen mi söyledin?”[3] Allah bu hitap ile dolaylı bir şekilde Hz. İsa (a.s)’ın takipçilerine İsa’nın ve annesinin ilah olduklarına yönelik inançlarının şirk olduğunu anlatmak istemektedir.

Davetçi, kullandığı tabirlere iyice dikkat etmeli ve bir şekilde (direkt ve en direkt olarak) cinsel konularla irtibatlı olan mesele ve hususları açıklamak için muhatapların; özellikle de gençlerin zihinlerinin bu konulara yönelmemesi hedefiyle kinayeli tabirler kullanmalıdır. Örneğin Kur’an, cinsel birleşmeden bahsetmek istediği yerde “dokunma” kelimesini kullanmaktadır:

“Yahut kadınlara dokunmuşsanız da su bulamamışsanız, bu durumda, temiz bir toprakla teyemmüm edin.”[4]

Ve Kur’an bir başka yerde  “yaklaşmak” manasında olan ve cinsel birleşme fiilinin kastedildiği “er-Refes” kelimesini kullanmaktadır:

“Oruç gecesinde kadınlarınıza yaklaşmak size helal kılındı.”[5]



1 2 3 4 5 6 7 8 next